Güncel tıbbi sınıflandırmada (DSM-5) Asperger sendromu artık ayrı bir tanı olarak kullanılmıyor; "otizm spektrum bozukluğu" şemsiyesi altında yer alıyor. Ancak günlük dilde hâlâ sıkça kullanılan bu terimin otizmden farkını merak edenler için, tarihsel ve pratik farkları özetliyoruz.
Neden Artık Ayrı Bir Tanı Değil?
2013'te yayınlanan DSM-5 (Amerikan Psikiyatri Birliği'nin tanı el kitabı) ile Asperger sendromu, otizm, yaygın gelişimsel bozukluk gibi ayrı tanılar birleştirilerek tek bir şemsiye altında "otizm spektrum bozukluğu" olarak yeniden tanımlandı. Bunun nedeni, bu tanılar arasındaki sınırların klinik olarak net ayrılamaması ve otizmin zaten bir spektrum (yelpaze) olarak ele alınmasının daha doğru bulunmasıydı.
Eskiden Asperger ile Klasik Otizm Arasında Ne Fark Vardı?
- Dil gelişimi: Asperger tanısı alan bireylerde dil gelişimi genellikle gecikmeden ilerlerdi; klasik otizmde dil gelişiminde gecikme daha sık görülürdü.
- Bilişsel gelişim: Asperger'de bilişsel gelişim genellikle akranlarıyla benzer düzeydeydi.
- Fark edilme yaşı: Asperger özellikleri, sosyal taleplerin arttığı okul döneminde daha belirgin hale gelebildiği için, bazı bireylerde daha geç fark edilirdi.
Kızlarda ve Erkeklerde Farklı Görülebilir
Otizm/Asperger özellikleri erkeklerde kızlara göre daha sık tanı alır. Ancak bu, kızlarda daha az görüldüğü anlamına gelmez — kızlar sosyal kuralları taklit ederek belirtilerini "maskeleme" eğiliminde olabilir, bu da tanının daha geç konulmasına yol açabilir.
Pratikte Ne Anlama Geliyor?
Terminoloji değişse de, her bireyin ihtiyacı kendine özgüdür. Güçlü sözel becerilere sahip ama sosyal etkileşimde zorlanan bir birey de, farklı destek ihtiyaçları olan bir birey de aynı "otizm spektrumu" şemsiyesi altında yer alır ve her biri kendi profiline uygun, bireyselleştirilmiş bir destekten faydalanır.