Otizmli bir çocukla iletişim; sözcüklerden çok, sabır, gözlem ve çocuğun kendi iletişim biçimine saygı göstermekle başlar. Bazı çocuklar sözel dili sınırlı kullanır, bazıları jest, mimik veya görsel materyallerle kendini daha rahat ifade eder. Bu yazıda günlük hayatta işe yarayan pratik yaklaşımları paylaşıyoruz.
Önce Gözlemleyin, Sonra Yönlendirin
Her çocuğun kendine özgü iletişim tercihleri vardır. Bazı çocuklar göz temasından rahatsız olabilir, bazıları dokunsal yakınlığı tercih etmeyebilir. Zorlamak yerine, çocuğunuzun rahat olduğu iletişim biçimini gözlemleyip o zemin üzerinden ilerlemek daha etkili sonuçlar verir.
Basit ve Net Cümleler Kullanın
Uzun, soyut cümleler yerine kısa, somut ve net ifadeler tercih edin. "Ayakkabılarını giyer misin, dışarı çıkacağız da ondan" yerine "Ayakkabı giy. Sonra dışarı çıkacağız." gibi adım adım, net yönergeler genellikle daha kolay anlaşılır.
Görsel Destekler Kullanın
Resimler, ikonlar veya basit çizimlerle desteklenen iletişim, sözel dili sınırlı olan ya da görsel öğrenmeyi tercih eden çocuklar için büyük fark yaratabilir. Günlük rutini görsel bir çizelgeyle göstermek de hem iletişimi hem öngörülebilirliği güçlendirir.
Beklemeyi ve Sessizliği Kabul Edin
Bir soruyu sorduktan sonra cevap için beklemek, çoğu zaman düşündüğümüzden daha uzun sürer. Aceleyle tekrar sormak ya da soruyu değiştirmek, çocuğun cevap vermesini zorlaştırabilir. Sessizliğe tahammül etmek, iletişimin en önemli parçalarından biridir.
Hareket Üzerinden İletişim
Bazı çocuklar için en güçlü iletişim kanalı hareket ve oyundur. Derin Otizm'de spor seansları sırasında sözel olmayan pek çok iletişim anı yaşanır: bir hareketi birlikte tekrarlamak, sıra beklemek, bir başarıyı kutlamak — bunların hepsi iletişimin bir parçasıdır.
Kısa Özet
- Çocuğunuzun tercih ettiği iletişim biçimini gözlemleyin.
- Kısa, net ve somut ifadeler kullanın.
- Görsel destekleri iletişimin bir parçası haline getirin.
- Cevap için sabırla bekleyin.
- Hareket ve oyunu bir iletişim fırsatı olarak görün.